Irmon Kabuverdianus, Nu Uza Y Divulga Alfabétu Kabuverdianu Ofísial(AK, ex-ALUPEC)

Saturday, August 30, 2008

Konparason Di Konbérsu Entri Karkutisan Y Konbérsu-Sabi!

Agnelo A. Montrond

Stória, stória, fartura di séu, amen!

Éra un bes tinha dôs rapasis ki só es kontraba ku kunpanheru, es ten ki pegaba na konbérsu …

Un bélu dia, Karkutisan ba toma kafé na Kafé Armonia-Dósi-Enkontru, y el kontra la ku Konbérsu-Sabi ta toma se kafé. Na maré ki Karkutisan kumesa ta ndoxa se kafé, el kunprimenta Konbérsu-Sabi di maus modi, y el tra-l na konbérsu. Ses konbérsu ba ta panha ténpra manenti-manenti. Tudu gentis ki staba la, alguns pa interesi y kuriozidadi pa kel konbérsu, y otus só pa gana di da fé, sigi kel konbérsu di pértu y ku atenson. Konbérsu fika ta puxa konbérsu y kuzas ba ta kenta, ta kenta ti ki fumu fika ta baza y lumi staba kuazi ta pega. Bóka di Karkutisan fika tãu kenti y margós ki se konbérsu fika ta sai en braza y tudu margosadu. kel li gó N tinha ki kontaba-nhos. Má nhos ta bai tra nhos konkluzon y moral di es stória nhosmé. Kel konbérsu foi si:

Karkutisan: Bu stratéjia é ser autor anónimu di kumentárius na jornal pamodi bu ka ómi. Y bu manha é bisti di mudjer y muda vós pa papia konbérsu di ómi.

Konbérsu-sabi: Nau, bu debe sa ta kunfundi-m ku otu algen. Mi, N ten orgulhu di identifika nha kabésa y da kara ku nha fotografia y asumi kuza ki N ta fla. Mi, N ta pensa y skrebi só kuzas puzitivu. Nha fatu y más ropas ki N ta bisti é nha integridadi, nha onestidadi, y nha postura na sosiedadi.

Karkutisan: Ben ku konbérsu sabi, ku vós doxi sima sukri prétu. Nhu artikula nhu ben. N ta funda-bu mon já, kutubenben.

Konbérsu-sabi: Nu kalma! Ka meste gérra. Briga ku konbérsu ka ta rizolve nada. É só dizamizadi ki bu ta kria. Lenbra ma ten palavra ki ta firi más di ki própi punhal. Y ten otus ki é moda un flôr. Mi é favor a pás entri nos y kóntra tudu tipu di gérra.

Karkutisan: Ka bu ben tenta ngana-m ku bu konbérsu sabi. Só dja-m avisa-u. Nén pa ka tenta. Bo é só na puxa-puxa. Midjór bu susega, pa N ka dizinburra na bo, bruxa. Katxupa di rei é ka pa tudu stangu xuxu di inveja.

Konbérsu-sabi: N ta akredita ma ku konbérsu y boa vontadi tudu kuza ta rezolvi. Krispason dja ka sta na móda más. Pulítika ta fazedu é ku pedagojia y nãu sima ki Mané kre dizanka na inosenti ki ka debe nada. Nha katxupa é suor di nha trabadju y é nha méritu. Má é di nos tudu. N ta kume nha katxupa y N ta da tudu algen bokadu.

Karkutisan: Odja kenha ki sta papia di krispason. Obi diabu ta papia di bujon. Má mi gó bu ka ta nbrudja-m nau. Kel é bu trabadju. N ka bu kuléga, dengenhudu. Ba djobe bu pé d’érba ki bu ta brinka ku el, stangudu. Kredu-in-krus bóka fédi. Bá indjon, felpudu! Ku mi ka podedu.

Konbérsu-sabi: Nos tudu djuntadu inda é poku na es taréfa di dizenvolve Kabu Verdi. Dizenvolviméntu é ku trabadju y óbra. É ka ku konbérsu fédi, koba nos kunpanheru, y rabaxa nos opozitoris pulítiku, ki ta lutadu kóntra pobréza y atxadu suluson pa nos prublémas. Unidadi na diferénsa y luta pa nos kauza kumun ki nu meste pa transforma Kabu Verdi na un país undi ki tudu kabuverdianu ta vivi un vida di kualidadi y na dignidadi.

Karkutisan: Kualidadi y dignidadi? Bu sta na xuxadera! Midjór bu toma juis pa juis ka toma-bu. Mi bu ka ta ngana-m, dexa-m ba ta fla-bu. Dja-m bebe agu di tudu kulidadi: dósi, móli, salobradu, salgadu, di sistérna, di fonti, di txafaris, di moringu, di póti, di jilera, di garrafa, di kópu, agu sagradu di ká Nho padri, enfin ti H2O dja-m bebe. Dja bu obi? Mi é ka duspi deta nãu. Y dja-m pode ku nha konbérsu. Aian! Dja-m fla-bu y N ta torna fla-bu ma bo é só na puxa-puxa. Si bu ka obi N ta ripiti-bu ma é midjór bu susega, pa N ka dizinburra na bo, dibérbunkadu.

Konbérsu-sabi: Experiensia ta rima ku konpitensia, má é ka ta rima ku sarbaxaria. Pensa puzitivu, pa dianti ki é kaminhu. Lenbra ma kaminhu londji ta andadu di béspa, y é ka na béspa di ba pa sérra ki ta kriadu katxor. Atenson! N ka kre fla ma bo é katxor. N sta só na konparason di konbérsu.

Karkutisan: Obi li mos: koraji di nha vérsu skerderu na es gérra virtual, ganha fama na Paiol y na Txadinha! Kel santu ki ta garda-bu ki ta garda-m tanbe, prega-sainha! N ka ten médu di xuxu ki fare di diabu patakeru irmon di pixinginha!

Konbérsu-sabi: Dja-m obi. Ma é na pás ki nu debe luta pa midjora nos térra.

Karkutisan: Idukason ben la di koleju y koleju ben la di Lisboa. Bu mai ka d’el, bu pai ka d’el y bo na el é te tolera na Ganboa. Diplóma bodóna ka ta kunpradu na lója, nén é ka ta tradu atoa. É só ku próva dimonstradu di kapasidadi ki el ta konsigidu ku méritu na proa.

Konbérsu-sabi: Aian, é sima bu fla. Pelu ménus un kuza dretu dja bu fla.

Karkutisan: Bo é falsu, bá-tinbóra. Bu tenta bandona-m y bu bandona bu própi kabésa na mau óra. É sima fatisaria ki bira kóntra fatisera na krus di zéru-óra.

Konbérsu-sabi: Sin!

Karkutisan: Es bu jeitu ta koba só fedi é ka matxu, nén é ka fémia. Só e pode sér matxa-fémia. Bu koraji é sukundi trás di txikêru pa manda rekadu y papia ku vós di lébri fémia.

Konbérsu-sabi: Kel é ka nha stilu. Dja-m fla-bu ma bu debe sa ta kunfundi-m ku otu algen.

Karkutisan: Bu ka nha nétu, nén bu ka nétu nha batatera. Fidju dôs pá, sén jerason, sén era, nén bera, bu bokera é própi di fatisera.

Konbérsu-sabi: Nos tudu é irmon y fidju di Déus. Insultu é pekadu …

Karkutisan: Ami é kontra ALUPEC. Aian, mi é própi kontra. Má ka bu pergunta-m pamodi, pamodi N ka sabe pamodi. Basta ki mi é kontra. Mi gó! Fladu fla ma é un inpuzison; ma ta ben fika ta papiadu é só Kriolu di Praia; ma alfabétu sa ta ben mudadu; enfin un monti di trapadjada y kalapitxa ki otu nén N ka sa ta lenbra. Si N prende ALUPEC ki N kréka. Nén matadu. Es podi ofisializa-l y tudu, má mi …

Ta kuntinua brevimenti.

Sapatinha rubera riba, sapatinha rubera baxu, ken ki sabe más konta midjór!

Agnelo A. Montrond

Anton nho po-m sinku kilu

Agnelo A. Montrond

Inda ka nén fazeba três dia ki Xibódi txigaba Lisboa. Tudu dia ki manxi Xibódi ta labantaba sédu palmanhan y el ta kumesaba ta anda di un pónta pa kel otu só na diskubri maravilhas di kel txon ki Déus anda ku pé.
Xibódi fla: “Lisboa gó é bunitu diskansadu! Inda nén metadi di es bunitéza N ka diskubri.”
Dja-l bai Sãu Béntu, dja-l spia kuazi tudu kes móntras más bunitu ki ten la, só ta pergunta présu di ropas y sapatu. Má nada el ka kunpra.
Finalmenti el txiga na un Kafé y tudu ratorku el razolve na pergunta présu di kafé:
“É nho, kantu é un kafé?”;
Inpregadu di kel Kafé risponde-l: “Un bika é sén ixkudu.”;
Xibodi pergunta-l: “Y sukri gó é kantu?”;
Inpregadu responde-l: “sukri gó é di grasa";
Xibodi fika uma kontenti y el fla kel inpregadu: “Anton nho po-m sinku kilu.”

Friday, August 29, 2008

Obama Fla Ma El Sta Prontu Pa Ganha John Mccain Y Pa Konpu Washington.


Obama Fla Kel Multidon Di Demokratas Ma El Sta Prontu Pa Ganha John Mccain Y Pa Konpu Washington.

Rodeadu di uma multidon di gentis, Barack Obama promete un linpeza “di kel pulítika kebradu na Washington y di kes pulítikas frakasadu di George W. Bush”, onti noti, kinta-fera, dia 28 di Agostu, na undi ki el aseita publikamenti se kandidatura formal a kargu di prizidenti di Stadus Unidus. Obama sta na fazi final di es disputa audasiozu, y si el ganha eleison na Nuvénbru, el ta ser prumeru prizidenti di Stadus Unidus ki é ka branku. Senador Barack Obama fla ma el tene un planu ki ta lidera Stadus Unidus pa un novu éra di mudansa.

“Mérka, gósi é ka ténpu pa planus pikinoti,” foi un di kes frazis ki senador demokrata di Illinois di 47 anu diriji a aprosimadamenti 84 mil pesoas ki staba rotxadu na kunpanheru na kampu Invesco, un stádiu di futebol enórmi lokalizadu na zóna ki ta fika na bazi di kes rotxas “Rocky Mountains”.

El prometi diminui inpostu pa kuazi tudu famílias di klasi di trabadjadoris, finda gérra na Iraki e para es dipendênsia ki Mérika tene di óliu di Médiu Orienti na un prazu di un dékada.
“ Mudansa ta kontisi pamodi povu merkanu sa ta reklama-l – pamodi es es kre apusta na nóvas ideias y na un novu lideransa y na nóvas puítikas pa un novu ténpu. Mérka, keli é un di kes muméntus, “El fla ses apoiantis na Konvenson Dimokrata Nasional”. “ N ta akredita ma tãu árduo kuantu seja, mudansa ki nu meste sta na kaminhu ta ben.”

Pa odja y obi diskursu konplétu di Senador Barrack Obama basta klika:

Parti 1:

ANEDÓTA: SANTXU KA TA ODJA SE RABU


Brockton, EUA, 29 di Agostu – Nha amigu Marsianu ta manda más stória pa N publika y N ta faze-l ku satisfason. Anedóta pa dia di oxi é:


Un profesora di Biolojia staba na aula. Mudjer ta odjaba fiota. Pa janela, el odja un vultu di kriansa distanti na patiu ta gadanha na arvuri. El ponta dedu pa kel vultu i, ku ar di trosa, el rabida el fla pa alunus:


- Nhos odja un prova ma omi ben di makaku!


Un di kes alunu trosentu korta profesora konbersu:


- Di makaku, non! Di ma-ka-KA!!!


- Pamodi ?! – prutesta profesora.


Kel mesmu alunu gaiatu, ku ar di gozu, kudi-l:- Pabia ki sa ta gadanha e fidju matxu nha!!!

Thursday, August 28, 2008

Bill Clinton fla ma Obama “sta prontu pa ser prizidenti di Stadus Unidus”.

Bill Clinton

Bill Clinton ki foi prizidenti di Mérka duranti dôs mandatu konsekutivu, fla onti kuarta-fera, ma el ta faze tuku kuza ki el pode, pa demokrata Barack Obama, ki dja sta prontu pa es kargu ki el sa ta disputa ku se adiversáriu, republikanu John McCain, ser eleitu prósimu prizidenti di Stadus Unidus .

Sigundu própi palavras di Bill Clinton, “trabadju di prósimu prizidenti di Stadus Unidus é rekunstrui sonhu merkanu y restaura imájen di Mérka na mundu”.

“Tudu kuza ki N prende duranti kes oitu anus ki N foi prizidenti y tanbe na tudu trabadju ki N ten fetu tantu na Mérka komu na planeta interu, é un experiensia ki konvense-m ma Barrack Obama é Omi sértu ki Mérka meste pa es kargu”.

Klika li si bu kre odja y obi diskursu konplétu di Bill Clinton:

http://www.cnn.com/video/#/video/politics/2008/08/27/sot.dnc.clinton.entire.cnn

Source: CNN

Wednesday, August 27, 2008

MASSASOIT COMMUNITY COLLEGE, BROCKTON CAMPUS, OFFERS CAPE VERDEAN CREOLE I COURSE , FALL 2008










CAPE VERDEAN CREOLE I

MLCV 101 -01 3 Credits

THURSDAYS

6:30 – 9:30 PM

FROM SEPTEMBER 2ND TO DECEMBER 16TH

PLEASE NOTE TIME

Lecturer: Agnelo A. Montrond

This course initiates the development of the ability to speak, understand, read, and write Cape Verdean Creole with special emphasis on the Santiago Island dialectical variation. Students will learn the fundamentals of grammar, basic vocabulary and correct pronunciation. Various aspects of Cape Verdean culture will be discussed.

For more information, please call
Professor Cristina Ajemian 508-588-9100 X1815 or
Dean Deanna Yameen 508-588-9100 X1810.

BRIDGEWATER STATE COLLEGE, DEPARTMENT OF FOREIGN LANGUAGES, OFFERS CV CREOLE COURSES FOR FALL 2008 !!!!









ELEMENTARY CAPE VERDEAN CREOLE I – 3 CREDITS
LACV 101 - 001 ON MONDAYS FROM 4:45 PM - 7:25 PM


Sep. 03, 2008 – Dec. 18, 2008

Lecturer: Agnelo A. Montrond

For more information, please contact
Dr. Fernanda L. Ferreira
Chair of Foreign Languages
fferreira@bridgew.edu
Te: (508) 531 2298

These courses should be of interest to all those who interact with Cape Verdeans either socially or professionally.

SIGI TRADISON – FALSIDADIS (III)

Marciano Ramos Moreira


Alguns pesoa ta fla ma es ta rijeita ALUPEC pabia ALUPEC ka ta sigi tradison.

Na artigus intituladu SIGI TRADISON – FALSIDADIS (I) i (II) (ki sai li nes blog 22 i na 25 di Agostu) N dimonstra ma un di kes lider di argumentu riferidu na 1º paragrafu (Zizim Figuera) ka ta sigi nen se propi kabesa ki fari tradison. Modi N dimonstra? Atraves di konparason di ortografias di kes 4 primeru paragrafu di kronika ALTAR D’SÊTE (7) DIA ki Zizim publika 2 bes – na 28Janeru2007 i na 20Julhu2008 (odja-s, rispetivamenti, lisin http://liberal.sapo.cv/index.asp?idEdicao=50&id=11680&idSeccao=533&Action=noticia i lisin http://liberal.sapo.cv/noticia.asp?idEdicao=64&id=19583&idSeccao=527&Action=noticia). I kuze ki N konstata? Ma Zizim skrebe serka di 250 palavra banda 28Janeru2007 i dipos, banda 20Julhu2008, el diskubri ma 80 i tal di kes palavra staba ku ortografia mariadu!!!

Oji N ta ben konpara ortografia di Zizim ku tradison. Lisin http://liberal.sapo.cv/index.asp?idEdicao=50&id=13140&idSeccao=533&Action=noticia , nun kumentariu, Zizim fla: “nosso saudoso e grande poeta SERGIO FRUSONI (...) Fonte de inspiração na escrita das minhas "Storias Mindlenses".”

Npos, N ta konpara: ortografia di Frusoni ki sta na livru A POÉTICA DE SÉRGIO FRUSONI – Mesquitela Lima, ICLP, 1992, ku ortografia di Zizim na kel kronika publikadu 20Julhu2008. Na kada izenplu: pa skerda di / ta sta un palavra skrebedu pa Frusoni, sigidu di 2 numeru – 1º ta indika pajina di livru i 2º ta indika nº di orden di strofi; pa ndreta di / ta sta un palavra skrebedu pa Zizim, sigidu di un numeru ki ta indika nº di orden di paragrafu na kronika:
cimter, 50, 1/Sumetêr, 6;
tá, 50, 2 o tâ, 52, 3/ta, 2;
SANVICENTE, 52 (titulu) o Sanvcênte, 105, 1/Soncent (pa riba di titulu);
bránc, 50, 3/Brônque, 7;
m’, 52, 2/UN, 20;
já, 52, 5/jà, 2;
torná, 52, 5/tornà, 6;
sabê, 54, 1/sabé, 8;
fórça, 54, 1/força, 8;
que, 54, 1/q’ , 3;
sô, 54, 1/só, 4;
quêl, 56, 1/Qel, 1;
uvì, 56, 2 o uví, 98, 2/uvi, 16;
irmôm, 58, 3 o armôm, 101, 1/rmon, 1;
intentaçôm, 58, 3/intintaçon, 16;
razôm, 61, 1/razon, 16;
Snhôr, 64, 1 o Senhôr, 64, 4/Senhor, 17;
ôi, 65, 1/ôie, 4;
lôgo, 65, 2 o lôgue, 140, 4/log, 4;
ês, 65, 4/és, 3;
sêr, 65, 4/ser, 16;
cabéça, 66, 1/cabèça, 4 o cabeça, 14;
camim, 66, 1/camin, 4;
stóde, 72, 1/stôde, 10;
besôte, 72, 1 o Bêsóte, 95, 1/BZÔTE, 20;
trá, 76, 1/trà, 3;
poêra, 76, 1/poera, 3;
Ôme, 90, 1 o Óme, 136, 1/HÔME, 18;
compáde, 90, 3/cumpâde, 3;
ê, 90, 3/é, 7;
êl, 91, 1/él, 3;
cander, 91, 1/candêr, 19;
fcá, 91, 2 o fêcá, 100, 1/fecà, 4;
grôgue, 94, 2 o grôg, 130, 2/grogue, 3;
calôr, 94, 1/calor, 12;
trabói, 98, 1/trabôie, 3;
ninguem, 100, 1/ninguém, 16;
cêu, 104, 4/Céu, 13;
côrrê, 105, 1 o corrê, 108, 1/corré, 4;
squêcê, 108, 1/sqêçé, 9;
oiá, 110, 1/ôià, 4;
voltá, 110, 1/voltà, 6;
môm, 110, 1/mon, 18;
Antôm, 112, 1/Anton, 4;
Tchôm, 113, 1 o chôm, 120, 3/tchon, 12;
cimênte, 113, 1/semênte, 4;
Sê, 120, 1/sé, 16;
amig, 130, 2/amigue, 5;
Quand, 130, 3 o quande, 132, 3/qônde, 4;
desafôráda, 134, 2 o dêsáforáda, 140, 2/Desaforada, 15;
basse, 140, 2/bass, 17;
etc., etc.

Karanba, nho!!! Tantus “falta di rispetu” pa ortografia di “nosso saudoso e grande poeta SERGIO FRUSONI”...?!

N ta kontinua!

Marsianu nha Ida padri Nikulau Ferera

Tuesday, August 26, 2008

BATUKU


Kauberdianu Danbará (1964-Felisberto Vieira Lopes)


Nha fla-m, Nha Dunda, kusé k'é batuku?
Nha nxina mininu kusa k'é ka sabe.

Nha fidju, batuku N ka se kusa.
Nu nase nu atxa-l.
Nu ta more nu ta dexa-l.
E lonji sima séu,
fundu sima mar,
rixu sima rotxa.
E usu-l téra, sabi nos genti.

Mosas na terreru
tornu finkadu, txabéta rapikadu,
Korpu ali N ta bai.
N ka bai. Aima ki txoma-m.
Nteradu dúzia dúzia na labada,
mortadjadu sén sén na pédra-l sisténsia,
bendedu mil mil na Sul-a-Baxu,
kemadu na laba di burkan,
korpu ta matadu, aima ta fika.
Aima é forsa di batuku.
Na batupériu-l fomi,
na sabi-l teremoti,
na sodadi-l fidju lonji,
batuku é nos aima.
Xinti-l, nha fidju.
Kenha ki kre-nu, kre batuku.
Batuku é nos aima!

- Kaoberdiano Dambara (1964-Felisberto Vieira Lopes)


BATUKU (transl.)

Tell me, Nha Dunda, what is Batuku?
Teach the children what they don't know.


My children, I don't know what butuku is.
We were born and we found it here.
We will die and we will leave it here.
It's off in the distance like the sky.
It's deep as the ocean,
hard as rock.
It is the ways of the land,
And it feels so fine, let me tell you.

Young girls on the dancing floor
with their hips ready to dance
under the clapping of txabeta*
the body ready to die,
but I won't die.
The soul is calling me
to dance batuku.

There were dozens and dozens of people
buried in a common grave.
Hundreds and hundreds of people buried in a shroud of stone in the disaster
of the Assistencia.**
Thousands and thousands of Cape Verdeans
forced to labor in Sao Tome,
some were burned in the lava of the volcano.
The body dies but the spirit stays.
The soul is the strength of the batuku,
in the time famine,
in the sharing of excitement,
in the longing for the son gone away,
batuku is our soul.
Feel it, my children,
Those who love us, love batuku.
Batuku is our soul!

--- Kaoberdiano Dambara (translation by Manuel DaLuz Goncalves)

Notes:
* Txabeta (tchabeta) refers to the rapid, synchronized hand clapping with open palms against cushions held tightly between the knees while someone dances the batuku.

** "Assistencia" was the popular name of the colonial government's soup kitchen and welfare building in Praia. The walls of the building were made of round boulders gathered on the beach and held together with very little cement. One day in the 1940s the building collapsed, crushing hundreds of people. The incident is a metaphor for colonial neglect in Cape Verde.

Monday, August 25, 2008

SIGI TRADISON – FALSIDADIS (II)

Marciano Ramos Moreira


Alguns pesoa ta fla ma es ta rijeita ALUPEC pabia ALUPEC ka ta sigi tradison. Na artigu intituladu SIGI TRADISON – FALSIDADIS (I) (ki sai lisin http://alupeckatentadju.blogspot.com/2008/08/sigi-tradison-falsidadis-i.html) N prumete ma atraves di alguns artigu N ta ben dimonstra falsidadis rilasionadu ku es argumentu.

Na SIGI TRADISON – FALSIDADIS (I) N dimonstra ma un di kes lider di argumentu riferidu na 1º paragrafu (Zizim Figuera) ka ta sigi nen se propi kabesa ki fari tradison. Modi N dimonstra? Atraves di konparason di ortografias di kes 2 primeru paragrafu di un mesmu kronika ki Zizim publika 2 bes – rispetivamenti na 28Janeru2007 ku titulu ALTAR D’SÈT (7) DIA i na 20 di Julhu di 2008 ku titulu ALTAR D’SÊTE (7) DIA (konfiri, rispetivamenti, lisin http://liberal.sapo.cv/index.asp?idEdicao=50&id=11680&idSeccao=533&Action=noticia i lisin http://liberal.sapo.cv/noticia.asp?idEdicao=64&id=19583&idSeccao=527&Action=noticia). I kuze ki N konstata des konparason? Ma Zizim skrebe serka di 100 palavra banda 28Janeru2007 i dipos, banda 20Julhu2008, el diskubri ma 30 i tal di kes palavra staba ku ortografia mariadu!

Prublema e ki na nha tenpu (anus 60) ditadu tenba serka di 4 paragrafu. Pur isu, N ta pidi leitoris pasiensia pa N ben konpara inda 3º i 4º paragrafu di kel kronika.

Na verson publikadu dia 20 di Julhudi 2008, Zizim transforma 3º paragrafu di verson publikadu dia 28Janeru2007 na 3º i 4º paragrafu. Pur isu, N sa ta ben konpara ortografia di 3º paragrafu di 28 di Janeru di 2007 ku ortografia di 3º i 4º paragrafu di 20 di Julhudi 2008 (na kada izenplu, primeru palavra e di testu di 28 di Janeru di 2007 i sigundu palavra e di testu di 20 di Julhu di 2008):
Pàna/Pâna;
q’tàva/q’tava;
bord/bôrde;
d’paqét/d’paquête;
qél/qel; trabòi/trabôie;
q’cés/q’sés;
dos/dôs;
grog/grogue;
bùtch/bûtche;
Dspos/Despôs;
cé/sé;
cumpanhòd/cumpanhôde;
q’un/q’um;
cés/sés;
cumpàd/cumpâde;
Làlàk/Lalâke;
Dòze/Dôze;
amig/amigue;
Capote/Capôte;
cert/cêrte;
d’tud/d’tude;
Quàz/Quâz;
ta antrà/t’entrà;
Caèla/Caêla;
prèta/preta;
dsaforàda/deasforada (sic);
un/um;
blèza/belêza;
d’amjer/d’amdjêr;
amig/amiga;
perguntàl/perguntal;
mà/Ma;
fcà/fecà;
mùqe/mûque;
so/só;
pa qés/p’aqes;
moç/môçe;
q’òi/q’ôie;
qond/qônde;
naqél/naqel;
d’smént/d’semênte;
d’cé/d’sé;
qél/q’él;
oià/ôià;
cumçà/cumeçà;
po/pô;
tchor/tchôre;
daqés/daqes;
carpidera/carpidêra.

Ave Maria!!! Banda 20 di Janeru di 2007 Zizim skrebe serka di 150 palavra i 18 mes mas tardi ta da-l na kabesa ma ortografia di serka di 50 des palavras sta eradu!

Si N djunta konparason di 1º i 2º paragrafu ki N faze na 1º artigu ku es konparason di oji, nton N ta konklui: nun ditadu di 4 paragrafu ku serka di 250 palavra, Zizim diskubri di el pa el ma el da nada mas nada menus di ki serka di 80 i tal eru!

Imajina na nha tenpu un alunu ku 80 i tal eru nun ditadu!!! Si Zizim (ki e di jerason di nha pai) baba skola la na nha tera natal (Bersu di Kabuverdianidadi), nos enton keridu prufesor Augusto Barros, omi rigorozu, ta xobraba-el po ki el ta baba kaza djendjedu, kosta dibrun-dibrun! Alias, antis di Zizim saiba di sala di aula, dipos di soti, prufesor al poba-el di duedju riba kaskadju di Portu ku oredja buru!

Entritantu, es Zizim kre stabelese mudelu di ortografia pa bus bisnetu ben dikora...

N ta kontinua!

Marsianu nha Ida padri Nikulau Ferera